Ücretli üyelik içinde iki ana alan var:

• Kitap Kulübü

• Mini Eğitimler

Kitap Kulübü’nde kişisel gelişim, öğrenmeyi öğrenme, düşünme becerileri, üretkenlik, zihin yapısı, alışkanlıklar, dikkat, hafıza ve yaşam tasarımı gibi konulara odaklanan kitapları birlikte okuyoruz.

Mini Eğitimler’de ise yabancı dil öğrenimini ve öğrenmeyi öğrenme becerisini destekleyen kısa, pratik ve uygulanabilir eğitimlere erişiyorsunuz.

Amacımız sadece bilgi tüketmek değil.

Asıl amacımız şu soruların peşinden gitmek:

Bu kitap bana ne söylüyor?
Ben bu fikri kendi hayatıma nasıl dahil edebilirim?
Hangi önerileri uygulayabildim?
Hangilerini uygulayamadım?
Neden bazı fikirler hayatıma girmedi?
Bu eğitimde öğrendiğim yöntemi günlük çalışma sistemime nasıl ekleyebilirim?

Bu yüzden burayı klasik anlamda bir okuma kulübü veya içerik arşivi gibi düşünmüyoruz.

Burası daha çok yeni fikirleri, yeni yöntemleri ve pratik becerileri hayata dahil etme alanı.

Neyi Amaçlıyoruz?

Birçok insan kitap okuyor, eğitim izliyor, not alıyor ama bunların çok azı gerçek hayatta davranışa dönüşüyor.

Altını çiziyoruz, not alıyoruz, güzel cümleleri kaydediyoruz; fakat birkaç hafta sonra çoğu fikir zihnimizden kayboluyor.

Biz burada bunu değiştirmeye çalışıyoruz.

Kitapları ve mini eğitimleri sadece bilgi almak için değil; kendimizi daha iyi gözlemlemek, öğrenme sistemimizi geliştirmek ve hayatımıza küçük ama uygulanabilir değişiklikler eklemek için kullanıyoruz.

Bir kitabı bitirmiş olmak ya da bir eğitimi izlemiş olmak burada tek başarı ölçütü değil.

Daha önemli soru şu:

Bundan sonra hayatıma ne girdi?

Kitap Kulübü Nasıl İlerliyor?

Kitap Kulübü her ay seçilen bir kitap etrafında ilerliyor.

Ayın başında kitabı ve neden bu kitabı okuduğumuzu paylaşıyorum. Burada kitabın temel meselesini, bize hangi soruları sordurabileceğini ve hangi açıdan okunabileceğini anlatıyorum.

Ay boyunca kitapla ilgili düşüncelerimizi, notlarımızı ve uygulama denemelerimizi topluluk içinde paylaşabiliyoruz.

Canlı yayınlarda ise sadece “kitapta ne anlatılıyor?” sorusunu konuşmuyoruz.

Daha çok şunu konuşuyoruz:

Bu kitaptan neyi hayatımıza dahil edebildik?
Hangi fikir bizde karşılık buldu?
Hangi öneri teoride güzel ama pratikte zor geldi?
Bu kitabı kendi öğrenme yolculuğumuza nasıl bağlayabiliriz?

Kitap Kulübü buluşmaları her ayın son perşembesi saat 20:00’da gerçekleşir.

Katılamayanlar için yayın kayıtları arşivlenir. Böylece daha sonra izleyip sürece kendi hızınızda dahil olabilirsiniz.

Mini Eğitimler Nedir?

Mini eğitimler, belirli bir beceriye odaklanan kısa ve uygulanabilir eğitimlerdir.

Bu eğitimlerde yabancı dil öğrenimini, öğrenmeyi öğrenmeyi, hafızayı, not tutmayı, kelime öğrenmeyi, yazma ve konuşma pratiğini destekleyen yöntemler paylaşılır.

Amaç uzun teorik anlatımlar yapmak değil.

Amaç, hemen uygulanabilecek küçük ama etkili çalışma sistemleri sunmak.

Ücretli üyelik kapsamında her ay 2 yeni mini eğitim eklenir.

Her biri normalde 20 dolar değerinde olan bu eğitimler, üyelik içinde erişime açık olur.

Üyeliğe Neler Dahil?

Ücretli üyelikle şunlara erişebilirsiniz:

Kitap Kulübü canlı yayınları
Geçmiş yayın kayıtları
Ayın kitabı etrafında hazırlanan içerikler
Sohbet ve paylaşım alanı
Ayda 2 yeni mini eğitim
Mini eğitim arşivi
Yabancı dil öğrenimi ve öğrenmeyi öğrenme odaklı pratik içerikler

Üyelik Ücreti

Kitap Kulübü & Mini Eğitimler üyeliğinin şu anki ücreti indirimli olarak aylık 5 dolar, yıllık ise 50 dolardır.

Bu fiyat, erken dönem üyeler için avantajlı bir başlangıç fiyatıdır.

İlerleyen dönemde kulübe yeni mini eğitimler, arşiv içerikleri ve uygulama odaklı kaynaklar eklendikçe aylık üyelik ücretinin artması planlanmaktadır.

Platform ödemeleri dolar bazlı gösterdiği için ücret dolar olarak görünür. Fakat ödeme sırasında kartınızdan kendi bankanızın güncel kuruna göre çekim yapılır. Dolar hesabınızın olması gerekmez.

İngilizce Eğitimlerime Katılan Öğrenciler İçin

İngilizce eğitimlerime katılan öğrencilerim bu üyeliğe ayrıca kayıt olmak zorunda değildir.

Hem Kitap Kulübü hem de Mini Eğitimler, öğrencilerime Qurio topluluğumuzda erişime açıktır.

Qurio platformu üzerinden ilgili bölümlere girerek içeriklere doğrudan ulaşabilirler.

Yani mevcut öğrencilerim için ek bir kayıt süreci yoktur.

Bu Üyelik Kimler İçin?

Bu üyelik özellikle şu kişiler için uygun:

Kitap okumayı seven ama okuduklarını hayatına daha fazla uygulamak isteyenler.

Kişisel gelişim, öğrenme, zihin yapısı, dikkat, hafıza, alışkanlıklar ve üretkenlik konularına ilgi duyanlar.

Yabancı dil öğrenme sürecini daha sistemli hale getirmek isteyenler.

Sadece bilgi tüketmek değil, bilgiyi davranışa dönüştürmek isteyenler.

Kendi öğrenme sistemini kurmak, düşünme biçimini geliştirmek ve daha bilinçli bir yaşam tasarlamak isteyenler.

Burada Sadece Özet Yok

Bu noktayı özellikle vurgulamak istiyorum.

Kitap Kulübü’nün amacı kitap özeti sunmak değil.

Mini Eğitimler’in amacı da sadece teorik bilgi vermek değil.

Asıl değer, okuduklarınızı ve öğrendiklerinizi kendi hayatınızla ilişkilendirdiğinizde ortaya çıkar.

Çünkü bir fikrin değeri sadece güzel olmasında değil, sizde başlattığı değişimde saklıdır.

Bizim için iyi kitap ve iyi eğitim şu soruyu sordurur:

“Ben bunu hayatıma nasıl dahil ederim?”

Üyelikten Çıkmak İsterseniz

Üyelik işlemleri Substack üzerinden web tarayıcısı ile yapılır.

Üyeliğinizi iptal etmek isterseniz:

1. Substack hesabınıza giriş yapın.

2. Settings / Ayarlar bölümüne gidin.

3. Subscriptions / Abonelikler bölümünden ilgili yayını seçin.

4. Manage Subscription / Aboneliği Yönet bölümüne girin.

5. Cancel Subscription / Aboneliği İptal Et seçeneğini takip edin.

İptal ettiğinizde tekrar ücretlendirme yapılmaz.

Mevcut ödeme döneminiz bitene kadar ücretli üyelik içeriklerine erişiminiz devam eder.

Kısacası

Bu üyelik, sadece kitap bitirme veya eğitim izleme üyeliği değil.

Yeni fikirleri ve pratik yöntemleri hayata dahil etme alanı.

Okuyoruz.
Düşünüyoruz.
Tartışıyoruz.
Deniyoruz.
Uygulayamadığımız yerleri de konuşuyoruz.

Çünkü gerçek öğrenme sadece anlamakla değil, hayatın içinde test etmekle başlıyor.

Bu kitabı özellikle seçmek istedim.

Çünkü bizim kitap kulübümüzde amacımız sadece kitap okumak değil.

Sadece “bu ay bir kitap bitirelim” demek de değil.

Bizim asıl meselemiz şu:

Okuduğumuz kitaplarla düşünme biçimimizi nasıl geliştiririz?

Bir fikri sadece zihnimiz…

Read more

Yeni bir sistem de vermez.

Ama çok temel bir şeyi yeniden hatırlatır.

Frédéric Gros’un Yürümenin Felsefesi kitabı benim için böyle bir kitap.

Çünkü yürümek, çoğu zaman fazla basit görüldüğü için ciddiye alınmayan bir eylem.

Oysa insan bazen en derin düşüncelerine masa başında değil, yürürken ulaşır.

Bazen zihnindeki düğümler, bir sandalyede otururken değil, bir yolda ilerlerken çözülür.

Bazen insanın düşünmesi için daha fazla ekrana, daha fazla uygulamaya, daha fazla metoda değil, sadece hareket eden bir bedene ve biraz sessizliğe ihtiyacı vardır.

Bu kitap bize tam olarak bunu hatırlatıyor:

Yürümek sadece bir yerden bir yere gitmek değildir.

Yürümek, insanın kendi zihniyle yeniden temas kurma biçimidir.

Yürümek neden bu kadar önemli?

Modern hayat bizi sürekli oturtuyor.

Bilgisayar başına oturuyoruz.

Telefona bakarken oturuyoruz.

Toplantıda oturuyoruz.

Çalışırken oturuyoruz.

Dinlenirken bile çoğu zaman yine bir ekrana bakarak oturuyoruz.

Beden durdukça zihin de tuhaf bir şekilde sıkışmaya başlıyor.

Düşünceler dönüyor ama ilerlemiyor.

Fikirler geliyor ama açılmıyor.

Sorunlar büyüyor ama çözülmüyor.

Yürümek burada çok basit ama güçlü bir kapı açıyor.

Çünkü yürüdüğümüzde beden hareket ediyor.

Beden hareket edince zihin de hareket etmeye başlıyor.

Adımlar ritim oluşturuyor.

Ritim düşünceyi düzenliyor.

Dışarıdaki hava, ışık, sesler ve yol zihni başka bir moda geçiriyor.

Bir noktadan sonra insan sadece yürümüyor.

Düşüncesini de yürütüyor.

Nietzsche neden bu kadar etkileyici?

Bu kitapta beni en çok etkileyen yerlerden biri Nietzsche’nin yürüyüşle kurduğu ilişki.

Çünkü Nietzsche için yürümek sadece boş zaman aktivitesi değil.

Sadece sağlıklı yaşam rutini değil.

Sadece biraz hava almak değil.

Yürümek onun için düşünmenin bir parçası.

Hatta birçok fikrinin ve eserinin arkasında bu yürüyen zihin var.

Beni etkileyen nokta şu:

Hasta haliyle, migrenleriyle, zorlu koşullarda, dağlık arazilerde, yağmur çamur demeden yürüyerek düşünmesi.

Yanında defterler taşıması.

Fikirlerini yolda yakalaması.

Yürümeyi üretimin, düşünmenin ve yazmanın merkezine koyması.

Burada çok güçlü bir ayrım var.

Bazı insanlar yürümeyi sadece dinlenme olarak görür.

Bazıları ise yürümeyi düşünmenin yöntemi haline getirir.

Benim için bu kitapta açılan en önemli kapı burası oldu.

Yürüyüş sadece “bugün adım sayımı tamamladım” meselesi değil.

Yürüyüş, fikir üretme alanına dönüşebilir.

Yürüyüş, yazma hazırlığına dönüşebilir.

Yürüyüş, karar alma alanına dönüşebilir.

Yürüyüş, zihinsel düzenleme ritüeline dönüşebilir.

Yürümek ve düşünmek

Bugün düşünmek dediğimiz şeyi çoğu zaman ekran başında yapmaya çalışıyoruz.

Not uygulaması açıyoruz.

Yapay zekâya soruyoruz.

Bir video izliyoruz.

Bir makale okuyoruz.

Bir sekmeden başka bir sekmeye geçiyoruz.

Ama bazen düşünmek için bilgi eklemek değil, zihni açmak gerekir.

Yürüyüş burada çok değerli.

Çünkü yürürken düşünce başka türlü çalışır.

Daha gevşek.

Daha bağlantılı.

Daha doğal.

Daha az zorlanmış.

Bazen bir problem için saatlerce masada oturursunuz ve çözüm gelmez.

Sonra dışarı çıkarsınız, yürürsünüz, on beşinci dakikada zihninizde bir kapı açılır.

Çünkü zihin sadece odaklanarak çalışmaz.

Bazen dağılmaya, serbest kalmaya, dolaşmaya da ihtiyaç duyar.

Yürüyüş bu dolaşma alanını açar.

Kitap kulübümüzde bu kitabı neden konuşuyoruz?

Bizim kitap kulübümüzde amacımız sadece kitap okumak değil.

Sadece özet çıkarmak da değil.

Bizim asıl sorumuz şu:

Bu kitabı hayatımıza nasıl dahil edeceğiz?

Yürümenin Felsefesi bu anlamda çok güçlü bir kitap.

Çünkü okuduktan sonra insan hemen kendi hayatına bakmaya başlıyor.

Ben ne kadar yürüyorum?

Yürürken gerçekten orada mıyım?

Yürüyüşü sadece sağlık için mi yapıyorum?

Yoksa düşünmek, üretmek, sakinleşmek ve kendimle temas etmek için de kullanabilir miyim?

Telefonla mı yürüyorum?

Müzikle mi yürüyorum?

Sessizlikle mi yürüyorum?

Bir fikirle mi yürüyorum?

Bir soruyla mı yürüyorum?

Bir defterle mi yürüyorum?

Bu sorular basit görünebilir.

Ama hayatın ritmini değiştirebilir.

Çünkü yürüyüş, doğru kurulduğunda sadece fiziksel bir aktivite olmaktan çıkar.

Bir yaşam pratiğine dönüşür.

Yürümek ve rutin

Ben bu kitabı özellikle rutin mimarisi açısından da çok değerli buluyorum.

Çünkü bazı rutinler karmaşık olduğu için sürdürülemez.

Çok fazla ekipman ister.

Çok fazla zaman ister.

Çok fazla plan ister.

Yürüyüş ise çok sade.

Ayakkabını giyiyorsun ve çıkıyorsun.

Ama sadeliği onu değersiz yapmıyor.

Tam tersine, sürdürülebilir hale getiriyor.

Sabah kısa bir yürüyüş.

Akşam kısa bir yürüyüş.

Haftada bir uzun doğa yürüyüşü.

Bir problemi düşünmek için yürüyüş.

Bir yazıyı zihinde hazırlamak için yürüyüş.

Bir karar öncesi yürüyüş.

Bir yoğun gün sonrası toparlanma yürüyüşü.

Bunlar küçük gibi görünür.

Ama zamanla insanın zihinsel iklimini değiştirir.

Çünkü yürüyüş düzenli hale geldiğinde, sadece beden değil, düşünce de ritim kazanır.

Yürürken üretmek mümkün mü?

Bu kitap bana şunu tekrar düşündürdü:

Yürüyüş ile üretim birbirinden ayrı olmak zorunda değil.

Elbette bazen sadece yürümek gerekir.

Hiçbir şey dinlemeden.

Hiçbir şey üretmeden.

Sadece yürümek.

Ama bazı yürüyüşler de çalışma alanına dönüşebilir.

Bir fikir sesli not olarak kaydedilebilir.

Bir yazının iskeleti yürürken kurulabilir.

Bir dersin planı yürüyüşte açılabilir.

Bir problem için zihinsel çözüm aranabilir.

Bir konuşmanın ana hatları yürürken şekillenebilir.

Ben son zamanlarda yürüyüşü bu açıdan daha bilinçli kullanmaya çalışıyorum.

Bazen ormana gidip zihni serbest bırakmak için yürüyorum.

Bazen de belli bir konu üzerine çalışmak için yürüyorum.

Sesli notlar alıyorum.

Fikirleri kaydediyorum.

Yürürken zihnimde açılan cümleleri yakalamaya çalışıyorum.

Bu açıdan yürüyüş, benim için sadece hareket değil.

Bir düşünme ve üretim alanı.

Yürümek kendini bulmak değil, kendine dönmektir

Bugün yürüyüş bile bazen bir performans alanına dönüşüyor.

Kaç adım attın?

Kaç kalori yaktın?

Kaç kilometre yürüdün?

Hangi uygulama ölçtü?

Hangi rotadan gittin?

Bunlar faydalı olabilir.

Ama yürüyüşün daha derin bir tarafı var.

Yürümek her zaman kendini bulmak gibi büyük ve romantik bir iddia taşımak zorunda değil.

Bazen sadece kendine dönmektir.

Zihindeki gürültüden biraz uzaklaşmak.

Bedenin ritmini tekrar hissetmek.

Dış dünyayla daha sade bir temas kurmak.

Bir süreliğine ekrandan, bildirimlerden, aceleden ve yetişme duygusundan çıkmak.

Bu bile başlı başına kıymetli.

Çünkü modern insanın en büyük problemlerinden biri sürekli bağlantıda olup kendinden kopması.

Yürüyüş bu kopuşu tamir eden küçük ama güçlü bir pratik olabilir.

Dil öğrenenler için yürüyüş neden önemli?

Ben bu kitabı dil öğrenme açısından da çok değerli buluyorum.

Çünkü dil öğrenmek sadece masa başında olmaz.

Elbette çalışmak gerekir.

Yazmak gerekir.

Dinlemek gerekir.

Tekrar gerekir.

Ama yürüyüş, öğrenilenleri zihinde sindirmek için çok iyi bir alan açar.

Bir podcast yürürken dinlenebilir.

Bir konu yürürken sesli anlatılabilir.

Günün kısa özeti İngilizce olarak yürürken yapılabilir.

Yeni kelimeler yürüyüş sırasında cümle içinde kullanılabilir.

Bir sunumun provası yürüyerek yapılabilir.

Hatta bazen konuşma pratiği için en iyi alan, insanın kendi kendine yürüdüğü bir yoldur.

Çünkü hareket, konuşmayı da rahatlatır.

Beden yürürken zihin daha az kasılır.

Bu yüzden yürüyüş, dil öğrenenler için de çok pratik bir öğrenme alanı olabilir.

Neden şimdi okumalıyız?

Çünkü çok hızlı yaşıyoruz.

Çok fazla içerik tüketiyoruz.

Çok fazla uyarana maruz kalıyoruz.

Çok fazla düşünüyoruz ama az sindiriyoruz.

Çok fazla bilgi alıyoruz ama az yürüyoruz.

Oysa insanın bazen daha fazla bilgiye değil, daha fazla açıklığa ihtiyacı var.

Daha fazla ekrana değil, daha fazla yola ihtiyacı var.

Daha fazla gürültüye değil, daha fazla ritme ihtiyacı var.

Yürümenin Felsefesi bize bunu hatırlatıyor.

Hayatı biraz daha yavaşlatmayı.

Düşünceyi bedenden koparmamayı.

Fikirlerin bazen masada değil, yolda doğduğunu fark etmeyi.

Ve yürümeyi sadece sağlık tavsiyesi olarak değil, bir yaşam pratiği olarak görmeyi.

Sonuç

Ben Yürümenin Felsefesi kitabını sadece yürümek üzerine yazılmış bir kitap olarak görmüyorum.

Bu kitap bana göre düşünmek, yaşamak, üretmek ve kendimizle temas kurmak üzerine bir kitap.

Çünkü yürümek çok sade bir eylem gibi görünse de, doğru yapıldığında insanın hayatına büyük bir açıklık getiriyor.

Beden hareket ediyor.

Zihin açılıyor.

Düşünce akıyor.

İnsan kendi iç sesini daha net duymaya başlıyor.

Bu yüzden bu kitabı okumak önemli.

Çünkü bazen gelişim yeni bir yöntem eklemek değil, çok eski ve çok basit bir pratiği yeniden ciddiye almaktır.

Yürümek tam olarak böyle bir pratik.

Basit.

Sessiz.

Erişilebilir.

Ama doğru kullanıldığında insanın düşünme biçimini değiştirecek kadar güçlü.

Yayın Kaydı

Read more

Bazı kitaplar ise küçük şeylerin ne kadar büyük sonuçlar doğurabileceğini gösterir.

James Clear’ın Atomik Alışkanlıklar kitabı benim için ikinci gruba giriyor.

Çünkü bu kitap bize şunu hatırlatıyor:

Hayatımızı çoğu zaman büyük kararlar değil, küçük tekrarlar şekillendiriyor.

Her gün yaptığımız küçük seçimler.

Her sabah tekrar eden rutinler.

Her akşam fark etmeden kurduğumuz alışkanlıklar.

Telefonu elimize alma biçimimiz.

Çalışmaya başlama şeklimiz.

Uykuya hazırlanma düzenimiz.

Yemek, hareket, okuma, yazma, öğrenme ve üretme sistemimiz.

Bunların her biri çok küçük görünebilir.

Ama uzun vadede karakterimizi, sağlığımızı, dil öğrenme sürecimizi, üretkenliğimizi ve hayat kalitemizi belirleyen şeyler tam olarak bunlar.

Neden bu kitabı okuyoruz?

Çünkü çoğu insan hayatını değiştirmek isterken çok büyük hedeflerden başlıyor.

“Bu yıl İngilizce öğreneceğim.”

“Bu yıl spor yapacağım.”

“Bu yıl kitap okuyacağım.”

“Bu yıl daha disiplinli olacağım.”

“Bu yıl kendimi geliştireceğim.”

Bunlar güzel hedefler.

Ama hedef tek başına hayatı değiştirmez.

Çünkü hedef yön verir, ama sistem hareket ettirir.

Atomik Alışkanlıklar kitabının en güçlü tarafı burada başlıyor.

Kitap bize şunu söylüyor:

Asıl mesele hedefe âşık olmak değil, hedefi mümkün kılacak sistemi kurmak.

Bir insan İngilizce öğrenmek istiyorsa, mesele sadece “İngilizce öğrenmek istiyorum” demek değildir.

Mesele her gün İngilizceyle temas edeceği bir sistem kurmaktır.

Bir insan yazmak istiyorsa, mesele sadece “yazmaya başlamalıyım” demek değildir.

Mesele yazmayı kolaylaştıracak ortamı ve zamanı tasarlamaktır.

Bir insan sağlıklı yaşamak istiyorsa, mesele sadece “daha sağlıklı olmalıyım” demek değildir.

Mesele sağlıklı davranışı günlük hayatın içine yerleştirmektir.

Yani kitap bize çok net bir ayrım sunuyor:

Hedef sonuçla ilgilidir.

Sistem süreçle ilgilidir.

Ve hayatı asıl değiştiren şey çoğu zaman süreçtir.

Küçük alışkanlıklar neden bu kadar önemli?

Çünkü insan büyük değişimlerin büyük hamlelerle geldiğini zannediyor.

Ama birçok kalıcı değişim küçük davranışların birikmesiyle oluşuyor.

Her gün 10 dakika yürümek.

Her gün 5 cümle yazmak.

Her gün 10 dakika okumak.

Her gün 5 kelimeyi cümle içinde kullanmak.

Her gün kısa bir dinleme yapmak.

Her gün yatağa 15 dakika daha erken gitmek.

Bunlar tek başına bakınca çok küçük görünür.

Hatta bazen fazla küçük göründüğü için ciddiye alınmaz.

Ama mesele zaten burada.

Küçük olduğu için sürdürülebilir.

Sürdürülebilir olduğu için tekrar edilebilir.

Tekrar edildiği için kimliğe dönüşebilir.

Bir davranış kimliğe dönüştüğünde artık motivasyona daha az ihtiyaç duyarız.

Çünkü mesele “bugün canım istiyor mu?” sorusundan çıkar.

“Ben nasıl bir insanım?” sorusuna dönüşür.

Ben okuyan bir insanım.

Ben yazan bir insanım.

Ben öğrenen bir insanım.

Ben bedenine bakan bir insanım.

Ben dil ile her gün temas eden bir insanım.

İşte Atomik Alışkanlıklar kitabının en değerli taraflarından biri bu:

Alışkanlığı sadece davranış olarak değil, kimlik meselesi olarak ele alması.

Dil öğrenme açısından neden çok değerli?

Ben bu kitabı özellikle dil öğrenenler için çok önemli buluyorum.

Çünkü dil öğrenmek büyük bir motivasyon patlamasıyla değil, küçük ve düzenli temaslarla gelişir.

Bir öğrenci bir gün üç saat çalışıp sonra beş gün hiçbir şey yapmazsa, sistem kurmuş olmaz.

Sadece enerji patlaması yaşamış olur.

Ama her gün 20 dakika çalışan, her gün biraz dinleyen, her gün birkaç cümle yazan, her gün kısa bir tekrar yapan bir öğrenci zamanla çok daha güçlü bir temel kurar.

Dil öğrenmede mesele sadece bilgi değildir.

Temas meselesidir.

Tekrar meselesidir.

Üretim meselesidir.

Geri bildirim meselesidir.

Bunların hepsi alışkanlık sistemi ister.

Bu yüzden Atomik Alışkanlıklar, sadece kişisel gelişim kitabı değildir.

Bana göre öğrenmeyi öğrenme kitabıdır.

Çünkü bize şunu gösterir:

Bir beceriyi geliştirmek istiyorsan, önce o beceriyi günlük hayatına nasıl sokacağını tasarlaman gerekir.

Kitap kulübümüzde bu kitap neden önemli?

Bizim kitap kulübümüzde amacımız sadece kitap okumak değil.

Sadece kitap özeti çıkarmak da değil.

Bizim asıl derdimiz şu:

Okuduğumuz fikri hayatımıza nasıl dahil ederiz?

Atomik Alışkanlıklar tam olarak bu sorunun merkezinde duruyor.

Çünkü bu kitap okunduktan sonra insan ister istemez kendi hayatına bakmaya başlıyor.

Benim günüm nasıl başlıyor?

Ben neyi kolaylaştırıyorum?

Neyi zorlaştırıyorum?

Hangi alışkanlıklar beni ileri taşıyor?

Hangi alışkanlıklar beni geriye çekiyor?

Hangi davranışlarımı sadece motivasyonla yürütmeye çalışıyorum?

Hangi alanlarda sistem kurmam gerekiyor?

Bu sorular çok basit görünebilir.

Ama insanın hayatını değiştiren şey çoğu zaman bu basit sorulara dürüst cevap vermesidir.

Neden Hasan Başusta?

Bu yayında Hasan Başusta’nın olması çok anlamlı.

Çünkü Hasan Başusta, rutin ve sistem tasarımı meselesini sadece teori olarak konuşan biri değil.

Bu konuyu hayatına uygulayan, ölçen, takip eden, geliştiren ve farklı alanlara taşıyan biri.

Rutin denildiğinde benim zihnimde sadece sabah erken kalkmak ya da yapılacaklar listesi hazırlamak yok.

Rutin dediğimiz şey daha geniş bir yapı.

İnsanın zihinsel, fiziksel, finansal ve duygusal hayatını bilinçli şekilde tasarlaması.

Hasan Başusta bu konuda güçlü bir örnek sunuyor.

Veriyle düşünme biçimi, takip sistemleri, alışkanlıkları görünür hale getirme yaklaşımı ve hayatı farklı alanlarda tasarlama becerisi bu konuya çok yakışıyor.

Çünkü Atomik Alışkanlıklar kitabı da tam olarak bunu anlatıyor:

Hayatı şansa bırakmak yerine, küçük davranışları bilinçli şekilde tasarlamak.

Hasan Başusta’yı değerli yapan şey burada.

Sadece “alışkanlık önemlidir” demiyor.

Alışkanlığın nasıl takip edileceğini, nasıl sistemleşeceğini, nasıl ölçülebileceğini ve nasıl hayata yerleşeceğini pratik bir yerden gösteriyor.

Bu yüzden bu konu onunla daha canlı, daha gerçek ve daha uygulanabilir hale geliyor.

Alışkanlık dediğimiz şey aslında çevre tasarımıdır

Kitabın önemli fikirlerinden biri de şu:

İnsan sadece irade gücüyle değişmez.

Çevresini değiştirerek de değişir.

Çünkü çevre davranışı tetikler.

Telefon masadaysa, eliniz telefona gider.

Kitap görünür yerdeyse, okuma ihtimaliniz artar.

Spor kıyafeti hazırsa, yürüyüşe çıkmak kolaylaşır.

Çalışma alanı düzenliyse, başlamak kolaylaşır.

İngilizce materyaller erişilebilir durumdaysa, temas artar.

Yani iyi alışkanlıkları kolaylaştırmak, kötü alışkanlıkları zorlaştırmak gerekir.

Bu çok basit ama çok güçlü bir prensip.

Çünkü çoğu insan yanlış yerde savaş veriyor.

Sürekli kendini zorlamaya çalışıyor.

Ama çevresini aynı bırakıyor.

Oysa bazen değişim, daha fazla motivasyon üretmekle değil, daha doğru bir ortam kurmakla başlar.

Yüzde bir meselesi

Atomik Alışkanlıklar kitabının en bilinen fikirlerinden biri her gün yüzde bir daha iyi olma fikri.

Bu cümle bazen fazla popülerleştiği için basit görünebilir.

Ama arkasındaki mantık çok güçlü.

Çünkü küçük iyileşmeler kısa vadede fark edilmeyebilir.

Ama uzun vadede birikerek büyük fark oluşturur.

Bugün yaptığınız küçük bir tekrar, bugün hayatınızı değiştirmeyebilir.

Bugün yazdığınız birkaç cümle, bugün sizi akıcı konuşturmayabilir.

Bugün yürüdüğünüz 20 dakika, bugün bedeninizi tamamen değiştirmeyebilir.

Ama mesele bugünün tek başına sonucu değildir.

Mesele tekrarın birikmesidir.

Hayatımız genelde tek bir büyük hamleyle değil, küçük tekrarların toplamıyla şekillenir.

Bu yüzden küçük davranışları küçümsememek gerekiyor.

Çünkü küçük davranışlar, doğru sistemin içinde büyük sonuçlar üretir.

Sonuç

Ben Atomik Alışkanlıklar kitabını sadece “daha disiplinli olalım” kitabı olarak görmüyorum.

Bu kitap bana göre yaşam mimarisiyle ilgili bir kitap.

Çünkü bize şunu hatırlatıyor:

Hayatımızı değiştirmek için bazen büyük kararlar değil, küçük sistemler gerekir.

Daha iyi bir hayat için önce daha iyi alışkanlıklar gerekir.

Daha iyi alışkanlıklar için daha iyi çevre gerekir.

Daha iyi çevre için daha bilinçli tasarım gerekir.

Ve bütün bunların merkezinde şu soru durur:

Ben nasıl bir insan olmak istiyorum ve bu insan her gün hangi küçük davranışları tekrar eder?

Atomik Alışkanlıklar bu soruyu ciddiye almamızı sağlıyor.

Bu yüzden bu kitabı okumak önemli.

Çünkü gelişim çoğu zaman büyük bir sıçrama değil.

Küçük ama tutarlı adımların zamanla kimliğe dönüşmesidir.

Yayın Kaydı

Read more

Neden Bu Makaleyi Okumalıyız?

Bazı beceriler vardır, bir dönem çok önemli görülür.

Sonra teknoloji gelişir ve insanlar o becerinin artık gereksiz olduğunu düşünmeye başlar.

Hafıza da bunlardan biri.

Bugün birçok insan şöyle düşünüyor:

“Zaten Google var.”

“Zaten ChatGPT var.”

“Zaten her şeyi saniyeler içinde bulabiliyorum.”

“O zaman neden hatırlayayım?”

İlk bakışta mantıklı bir soru gibi görünüyor.

Ama bu makalenin bizi götürdüğü yer tam da burası:

Bir şeyi bulabilmek ile bir şeyi gerçekten bilmek aynı şey değildir.

Ve belki de modern insanın en büyük yanılgılarından biri burada başlıyor.

Bilgiyi bulmak, bilgiyi bilmek değildir

Bugün bilgiye erişim tarihin hiçbir döneminde olmadığı kadar kolay.

Bir kavramı bilmiyor muyuz?

Aratıyoruz.

Bir kelimeyi hatırlamıyor muyuz?

Sözlüğe bakıyoruz.

Bir metin mi yazacağız?

Yapay zekâdan yardım alıyoruz.

Bir özet mi lazım?

Saniyeler içinde çıkarıyoruz.

Bunların hepsi çok değerli araçlar.

Ama araçların değerli olması, zihnimizin tembelleşmesini meşrulaştırmaz.

Çünkü insan zihni sadece bilgiye ulaşarak gelişmez.

Bilgiyi işlerken gelişir.

Bilgiyi hatırlamaya çalışırken gelişir.

Bilgiler arasında bağ kurarken gelişir.

Yanılırken, düzeltirken, tekrar ederken ve içselleştirirken gelişir.

Yani öğrenme sadece dışarıdan bilgi almak değildir.

Öğrenme, bilginin içeride bir yapıya dönüşmesidir.

Hafıza dosya dolabı değildir

Hafıza çoğu zaman yanlış anlaşılıyor.

İnsanlar hafızayı eski usul bir dosya dolabı gibi görüyor.

Sanki hafıza sadece bilgileri sakladığımız pasif bir depo.

Ama hafıza bundan çok daha fazlası.

Hafıza düşünmenin altyapısıdır.

Bir şeyi gerçekten bildiğimizde, o bilgi zihnimizde yalnız durmaz.

Başka bilgilerle bağ kurar.

Bir kavram başka bir kavramı çağırır.

Bir örnek başka bir örneği tetikler.

Bir deneyim yeni bir yoruma dönüşür.

Bu bağlantılar arttıkça insan daha iyi düşünmeye başlar.

Daha iyi analiz eder.

Daha hızlı anlar.

Daha yaratıcı bağlantılar kurar.

Daha derin sorular sorar.

Bu yüzden hafıza sadece geçmişi saklamak için değildir.

Hafıza, gelecekte daha iyi düşünmek için gereklidir.

Yapay zekâ çağında asıl tehlike ne?

Bence bu makalenin en önemli tarafı, yapay zekâyı düşman gibi göstermemesi.

Buradaki mesele teknoloji karşıtlığı değil.

Mesele teknolojiyi nasıl kullandığımız.

Yapay zekâ çok güçlü bir araç.

Ama her güçlü araç gibi, yanlış kullanıldığında bizi güçlendirmek yerine zayıflatabilir.

Eğer yapay zekâyı sürekli ilk cevap kaynağı olarak kullanırsak, kendi zihnimizi devreye sokmadan sonuca ulaşmaya alışırız.

Bir problem görünce önce düşünmeyiz.

Önce sorarız.

Bir metin yazmadan önce zihnimizi zorlamayız.

Önce taslak isteriz.

Bir kavramı anlamaya çalışmadan önce açıklama alırız.

Bir cümle kurmadan önce çeviri isteriz.

Bu kısa vadede çok verimli görünür.

Ama uzun vadede şu riski doğurur:

Kendi zihinsel kaslarımızı kullanmamaya başlarız.

Ve kullanılmayan kas zayıflar.

Bu sadece beden için geçerli değil.

Zihin için de geçerli.

Bilişsel yük devretme meselesi

Makalede önemli bir kavram var:

Bilişsel yük devretme.

Yani zihinsel işi dış araçlara bırakmak.

Bu bazen çok faydalıdır.

Mesela bir hesap makinesi, bir not uygulaması, bir yapay zekâ aracı, bir arama motoru hayatımızı kolaylaştırabilir.

Problem burada değil.

Problem, her şeyi dışarıya devretmeye başladığımızda ortaya çıkar.

Çünkü bazı bilgilerin zihnimizin içinde olması gerekir.

Bazı kelimeleri içselleştirmemiz gerekir.

Bazı kavramları kendi cümlelerimizle açıklayabilmemiz gerekir.

Bazı becerileri otomatik hale getirmemiz gerekir.

Bazı düşünme kalıplarını tekrar ederek güçlendirmemiz gerekir.

Eğer her seferinde dışarıya bakıyorsak, içeride bir yapı inşa etmiyoruz demektir.

Bilgiyi kiralıyoruz.

Ama sahip olmuyoruz.

Dil öğrenenler için neden çok önemli?

Ben bu makaleyi özellikle dil öğrenenler açısından çok değerli buluyorum.

Çünkü bugün dil öğrenen birçok insan aynı tuzağa düşüyor.

Bilmediği her kelimeye hemen bakıyor.

Her cümleyi hemen çeviriyor.

Her yazıyı yapay zekâya düzelttiriyor.

Her konuşma için hazır kalıp arıyor.

Bunların hepsi doğru kullanıldığında faydalı olabilir.

Ama yanlış kullanıldığında öğrenme sürecini kısa devre yaptırabilir.

Çünkü dil öğrenmek sadece doğru cevabı görmek değildir.

Dil öğrenmek, cevabı üretmeye çalışmaktır.

Hatırlamaya çalışmaktır.

Cümle kurmaya çalışmaktır.

Yanlış yapmaktır.

Düzeltmektir.

Tekrar denemektir.

Bir kelimeyi sadece görmek değil, kendi cümlenizde kullanmaktır.

Bir yapıyı sadece anlamak değil, farklı bağlamlarda yeniden üretmektir.

Bu yüzden ben öğrencilerime sık sık şunu söylüyorum:

Yapay zekâyı ilk beyin olarak değil, ikinci beyin olarak kullanın.

Önce siz düşünün.

Önce siz yazın.

Önce siz konuşmaya çalışın.

Önce siz tahmin edin.

Sonra yapay zekâdan kontrol, geri bildirim ve alternatif isteyin.

Bu sıralama çok önemli.

Çünkü öğrenmeyi oluşturan şey sadece doğru cevaba ulaşmak değildir.

Doğru cevaba ulaşmaya çalışırken zihnin geçirdiği süreçtir.

Aktif hatırlama neden önemli?

Makalede vurgulanan önemli noktalardan biri de aktif hatırlama.

Aktif hatırlama, bir bilgiyi pasif şekilde tekrar okumak değil, zihinden geri çağırmaya çalışmaktır.

Mesela bir kelimeye bakmak kolaydır.

Ama o kelimeyi kapatıp kendi cümlenizde kullanmak öğrenmedir.

Bir gramer konusunu izlemek kolaydır.

Ama o yapıyla beş cümle kurmak öğrenmedir.

Bir makaleyi okumak kolaydır.

Ama makaleyi kapatıp ana fikri kendi kelimelerinizle anlatmak öğrenmedir.

Bir podcast dinlemek kolaydır.

Ama dinledikten sonra üç fikir yazmak öğrenmedir.

Zihin burada çalışmaya başlar.

Çünkü hatırlamaya çalışmak, bilgiyi derinleştirir.

Beyin şunu anlar:

“Bu bilgi önemli. Bunu saklamam gerekiyor.”

Sadece bakılan bilgi ise çoğu zaman kaybolur.

Çünkü zihinde iz bırakmaz.

Uzmanlık nasıl oluşur?

Bir alanda uzman olan insan ile yeni başlayan insan arasındaki fark sadece daha fazla bilgi bilmek değildir.

Uzman kişi bilgileri organize eder.

Kavramlar arasında bağ kurar.

Neyi nerede kullanacağını bilir.

Yeni bir problemle karşılaştığında geçmiş bilgilerini hızlıca çağırır.

Bu da içsel bir bilgi ağı gerektirir.

Yani zihnin içinde oluşmuş bir yapı.

Bir basketbolcuyu düşünelim.

Top sürerken her hareketi tek tek düşünmez.

Çünkü o beceri tekrarlarla otomatikleşmiştir.

Artık zihinsel enerjisini top sürmeye değil, oyunu okumaya ayırabilir.

Düşünme de buna benzer.

Bazı temel bilgiler otomatik hale gelmezse, zihnimiz sürekli temel şeylere takılır.

Daha üst düzey düşünmeye geçemeyiz.

Bu yüzden ezber kelimesini tamamen kötülemek doğru değil.

Mesele ezberlemek için ezberlemek değil.

Düşünmek için içselleştirmek.

Makale neden önemli?

Bu makale önemli çünkü bize çok güncel bir soruyu sorduruyor:

Ben teknolojiyi zihnimi güçlendirmek için mi kullanıyorum, yoksa zihnimin yerine mi koyuyorum?

Bu ikisi arasında büyük fark var.

Teknoloji beni daha iyi düşünen biri haline getiriyorsa değerlidir.

Ama teknoloji beni düşünmeden cevap alan biri haline getiriyorsa, burada durup yeniden bakmam gerekir.

Çünkü öğrenme biraz zahmet ister.

Hatırlama zahmet ister.

Yazma zahmet ister.

Kendi cümleni kurmak zahmet ister.

Bir problemi önce kendin çözmeye çalışmak zahmet ister.

Ama zihinsel sermaye bu zahmetle oluşur.

Kolay cevap kısa vadede rahatlatır.

Ama uzun vadede bizi güçlendiren şey, zihnin içeride kurduğu bağlantılardır.

Biz bu makaleyi neden okuyoruz?

Bizim makale okumalarında ve kitap kulübü buluşmalarında amacımız sadece metin tüketmek değil.

Sadece “bu makale ne anlatıyor?” sorusunu cevaplamak da değil.

Bizim asıl sorumuz şu:

Bu fikir hayatımıza nasıl dahil olabilir?

Bu makale tam olarak bu soruya hizmet ediyor.

Çünkü hepimiz teknolojiyle yaşıyoruz.

Hepimiz Google kullanıyoruz.

Hepimiz yapay zekâ kullanıyoruz.

Hepimiz hızlı cevaplara alışıyoruz.

Ama bu çağda asıl farkı yaratacak şey sadece teknoloji kullanmak olmayacak.

Asıl farkı, teknolojiyi kullanırken kendi zihinsel gücünü koruyabilen insanlar yaratacak.

Yani hem araçları kullanacağız.

Hem de zihnimizi çalıştırmaya devam edeceğiz.

Hem yapay zekâdan faydalanacağız.

Hem de kendi düşünme kasımızı kaybetmeyeceğiz.

Hem bilgiye erişeceğiz.

Hem de bazı bilgileri içselleştireceğiz.

Çünkü insanın zihninde olmayan bilgi, kritik anda çoğu zaman yanında değildir.

Sonuç

Bu makale bana göre sadece hafıza hakkında değil.

Bu makale, modern öğrenme kültürü hakkında.

Yapay zekâ çağında insan zihnini nasıl koruyacağımız hakkında.

Bilgiyi sadece tüketmek değil, nasıl içselleştireceğimiz hakkında.

Daha derin düşünmek, daha iyi öğrenmek ve daha yaratıcı bağlantılar kurmak hakkında.

Bugün bize sürekli şu söyleniyor:

“Hatırlamana gerek yok, ararsın.”

Ama belki de yeni çağın en önemli becerilerinden biri tam tersidir:

Hatırlayabilmek.

İçselleştirebilmek.

Kendi zihninde bilgi ağı kurabilmek.

Çünkü bilgiye ulaşmak kolaylaştıkça, bilgiyi gerçekten bilen insan daha değerli hale geliyor.

Ve belki de işe yaramaz olduğu söylenen bu eski beceri, yani hafıza, yapay zekâ çağında yeniden en stratejik becerilerden biri haline geliyor.

Yayın Kaydı

Read more

Bazı kitaplar bize yeni bilgi vermez sadece.

Bazı kitaplar zaten bildiğimiz ama ciddiye almadığımız şeyleri yüzümüze vurur.

Matthew Walker’ın Niçin Uyuruz? kitabı benim için böyle bir kitap.

Çünkü hepimiz uykunun önemli olduğunu biliyoruz.

Ama çoğumuz uykuyu hâlâ hayatımızın merkezine koymuyoruz.

Daha doğrusu şöyle söyleyeyim:

Uykuyu sağlık, öğrenme, hafıza, duygu durumu ve üretkenlik sistemimizin ana parçası olarak görmüyoruz.

Onu daha çok günün sonunda kalan boşluğa sıkıştırıyoruz.

İşler biterse uyuruz.

Telefonu bırakabilirsek uyuruz.

Kafamız susarsa uyuruz.

Vaktimiz kalırsa uyuruz.

Ama bu kitap bize şunu hatırlatıyor:

Uyku, hayatın kenarında duran pasif bir dinlenme alanı değildir.

Uyku, hayatın merkezinde çalışan aktif bir yenilenme sistemidir.

Uyku sadece dinlenmek değildir

Uyku deyince çoğumuzun aklına sadece yorgunluğu atmak geliyor.

Biraz dinlenmek.

Biraz gözleri kapatmak.

Biraz enerji toplamak.

Ama mesele bundan çok daha derin.

Uyku; beynin, hafızanın, bağışıklığın, hormonların, duyguların ve öğrenme kapasitesinin yeniden düzenlendiği bir zaman dilimi.

Yani biz uyurken hayat durmuyor.

Aksine, içeride çok ciddi bir tamir ve düzenleme süreci çalışıyor.

Gün içinde öğrendiğimiz şeylerin yerleşmesi, duygusal yüklerin işlenmesi, bedenin toparlanması ve zihnin ertesi güne hazırlanması büyük ölçüde bu süreçle bağlantılı.

Bu yüzden uyku, sadece “az uyursam biraz yorgun olurum” meselesi değildir.

Uyku bozulduğunda insanın bütün sistemi etkilenir.

Odak bozulur.

Hafıza zayıflar.

Sabır azalır.

Duygular daha sertleşir.

Öğrenme yavaşlar.

Karar verme kalitesi düşer.

Ve belki de en önemlisi, insan kendi potansiyelini yanlış değerlendirmeye başlar.

Bazen sorun kapasite değil, uykudur

Ben özellikle öğrencilerimde bunu çok görüyorum.

İnsan kendini tembel sanıyor.

Disiplinsiz sanıyor.

Hafızasının zayıf olduğunu düşünüyor.

Dil öğrenemediğini düşünüyor.

Odaklanamadığını düşünüyor.

Ama arka planda çok basit ama çok temel bir şey bozuk olabiliyor:

Uyku.

Bir insan düzenli uyumuyorsa, sabah yorgun kalkıyorsa, gün içinde sürekli zihinsel sis yaşıyorsa, akşam olduğunda kendini tamamen dağılmış hissediyorsa, burada sadece motivasyon konuşmak yetmez.

Çünkü öğrenme sistemi zaten enerji üretemiyor.

Bu yüzden ben uyku meselesini sadece sağlık konusu olarak görmüyorum.

Uyku aynı zamanda öğrenmeyi öğrenme konusudur.

Dil öğreniyorsanız, yazı yazıyorsanız, yeni bir beceri kazanıyorsanız, iş hayatında daha iyi performans göstermek istiyorsanız, önce beynin öğrenmeye hazır olması gerekir.

Beyin yorgunken bilgi alabilir.

Ama bilgiyi derinlemesine işleyemez.

Kitap kulübümüzde bu kitap neden önemli?

Bizim kitap kulübünde amacımız sadece kitap okumak değil.

Sadece “kitapta ne anlatılıyor?” sorusuna cevap vermek de değil.

Bizim asıl sorumuz şu:

Bu fikirleri hayatımıza nasıl dahil edeceğiz?

Niçin Uyuruz? bu yüzden çok önemli bir kitap.

Çünkü kitap bittikten sonra insan kendine çok pratik sorular sormaya başlıyor.

Ben gerçekten kaç saat uyuyorum?

Yatakta geçirdiğim süre ile kaliteli uyku sürem aynı mı?

Sabah ışık alıyor muyum?

Akşam ekran kullanımımı yönetebiliyor muyum?

Kafeini ne zaman kesiyorum?

Gece uyuyamadığımda telefonla mı uğraşıyorum, yoksa bedenime tekrar uykuya geçme fırsatı mı veriyorum?

Uyku saatim belli mi?

Yoksa her gün başka bir biyolojik ritimde mi yaşıyorum?

Bu sorular küçük görünebilir.

Ama uzun vadede hayatın kalitesini belirleyen sorular bunlar.

Çünkü uyku bozulduğunda sadece gece bozulmaz.

Ertesi gün de bozulur.

Ertesi gün bozulunca rutin bozulur.

Rutin bozulunca üretim bozulur.

Üretim bozulunca insan kendine olan güvenini kaybetmeye başlar.

Uyku bir rutin meselesidir

Bu kitabın bende güçlendirdiği en önemli fikirlerden biri şu oldu:

Uyku, sadece gece yapılan bir şey değildir.

Uyku sabah başlar.

Sabah ne zaman uyandığınız, gün içinde ne kadar ışık aldığınız, hareket edip etmediğiniz, akşam nasıl beslendiğiniz, ekranla ilişkiniz, kafein saatiniz ve zihinsel yükünüz gece uykusunu etkiler.

Yani uykuya sadece yatağa girince hazırlanmıyoruz.

Bütün gün boyunca uykuya hazırlanıyoruz.

Bu bakış açısı çok önemli.

Çünkü çoğu insan gece uyuyamıyor ve sadece geceyi düzeltmeye çalışıyor.

Ama bazen geceki problem, gündüzün sonucudur.

Sabah ışık almamışızdır.

Gün içinde bedenimizi hareket ettirmemişizdir.

Zihnimiz sürekli uyarılmıştır.

Akşam geç saatlere kadar ekran, iş, mesaj, sosyal medya, haber ve düşünce akışı devam etmiştir.

Sonra yatağa geçip beynimize şunu söylüyoruz:

“Hadi şimdi sus ve uyu.”

Beyin de doğal olarak susmuyor.

Çünkü bütün gün açık kalan sistemi bir anda kapatmaya çalışıyoruz.

Uyku ve dikkat ilişkisi

Daha önce Pürdikkat kitabında dikkat meselesini konuşmuştuk.

Ama dikkat sadece irade ile ilgili değildir.

Dikkat, enerji ile de ilgilidir.

Uykusuz bir beynin dikkatini yönetmesi çok daha zordur.

İnsan kendini sürekli bölünmüş hisseder.

Bir işe başlar, devam edemez.

Okur, anlamaz.

Dinler, tutamaz.

Yazar, toparlayamaz.

Konuşur, kelime bulamaz.

Sonra kendine kızar.

“Ben neden böyleyim?”

Belki de soru şu olmalı:

“Ben beynime dikkat üretecek şartları sağlıyor muyum?”

Çünkü dikkat, kaliteli uyku ile beslenen bir beceridir.

Dil öğrenenler için neden özellikle önemli?

Dil öğrenmek hafıza, tekrar, duygu yönetimi ve sabır ister.

Yeni kelimeleri öğrenmek, cümle yapılarını oturtmak, dinlediğini anlamak, konuşurken kelime çağırmak, yazarken düşünceyi organize etmek hep zihinsel enerji gerektirir.

Uykusuzluk bu süreçlerin hepsini zorlaştırır.

Bu yüzden bazı öğrenciler aslında yanlış yöntemle değil, yanlış yaşam ritmiyle mücadele ediyor olabilir.

Daha fazla video izlemek çözüm olmayabilir.

Daha fazla kaynak almak çözüm olmayabilir.

Daha fazla uygulama indirmek çözüm olmayabilir.

Bazen ilk yapılması gereken şey daha basittir:

Beyni öğrenmeye hazır hale getirmek.

Uyku burada lüks değil, temel altyapıdır.

Bu kitabı neden şimdi okumalıyız?

Çünkü modern hayat uykuyu sürekli aşağıya itiyor.

Daha fazla çalışma.

Daha fazla ekran.

Daha fazla bildirim.

Daha fazla içerik.

Daha fazla yetişme hali.

Daha fazla geç yatma.

Daha fazla sabah yorgun kalkma.

Ve sonra daha fazla kahve, daha fazla dikkat dağınıklığı, daha fazla tükenmişlik.

Bu döngüyü kırmak için önce uykuyu tekrar ciddiye almamız gerekiyor.

Çünkü bazı problemler motivasyonla çözülmez.

Bazı problemler sistemle çözülür.

Uyku da bu sistemin merkezinde duruyor.

Sonuç

Ben Niçin Uyuruz? kitabını sadece bir sağlık kitabı olarak görmüyorum.

Bu kitap bana göre yaşam mimarisiyle ilgili bir kitap.

Çünkü uykunuzu düzeltmeden dikkatinizi, öğrenmenizi, üretkenliğinizi, duygularınızı ve günlük enerjinizi kalıcı şekilde düzeltmek çok zor.

Elbette kimsenin hayatı mükemmel değil.

Hepimizin yoğun dönemleri var.

Hepimizin aksayan rutinleri var.

Hepimizin uyuyamadığı geceler var.

Ama mesele mükemmel uyku değil.

Mesele uykuyu hayatımızda hak ettiği yere koymak.

Çünkü insan bazen daha fazla çalışmaya değil, daha iyi toparlanmaya ihtiyaç duyar.

Ve bazen gelişim dediğimiz şey, yeni bir şey eklemek değil, en temel şeyi yeniden düzene koymaktır.

Uyku tam olarak böyle bir yerden başlıyor.

Yayın Kaydı

Read more

Ama üzerine düşündükçe hayatın birçok alanını açıklamaya başlar.

“Harita arazinin kendisi değildir” cümlesi benim için böyle bir cümle.

İlk bakışta çok sade bir fikir gibi görünüyor.

Bir harita vardır.

Bir de gerçek arazi vardır.

Harita bize yön verir, ama araziyi tamamen temsil etmez.

Harita sadeleştirir.

Harita bazı şeyleri gösterir, bazı şeyleri dışarıda bırakır.

Harita bize yardımcı olur, ama hiçbir zaman gerçekliğin kendisi olmaz.

Bu fikir sadece coğrafya ile ilgili değil.

Aslında öğrenme, karar alma, ilişkiler, girişimcilik, dil öğrenme, kişisel gelişim ve hayatı anlama biçimimizle doğrudan ilgili.

Çünkü hepimizin zihninde dünyaya dair haritalar var.

Kendimizle ilgili haritalar.

İnsanlarla ilgili haritalar.

Başarıyla ilgili haritalar.

Para ile ilgili haritalar.

Dil öğrenmeyle ilgili haritalar.

Zamanla ilgili haritalar.

Hayatın nasıl işlemesi gerektiğiyle ilgili haritalar.

Ve çoğu zaman problem şu oluyor:

Biz bu haritaları gerçekliğin kendisi sanıyoruz.

Neden bu makaleyi seçtik?

Bizim kitap kulübü ve makale okuma buluşmalarında amacımız sadece okumak değil.

Sadece “bu metin ne anlatıyor?” sorusuna cevap vermek de değil.

Asıl sorumuz şu:

Bu fikir hayatımıza nasıl dahil olabilir?

Bu yüzden FS.blog’da yayımlanan “The Map Is Not the Territory” makalesini seçtik.

Çünkü bu makale bize çok temel ama çok güçlü bir zihinsel modeli hatırlatıyor:

Gerçeklik ile gerçekliği anlama biçimimiz aynı şey değildir.

Bu farkı anlamak çok önemli.

Çünkü insan çoğu zaman dünyaya doğrudan bakmıyor.

Kendi inançları, geçmiş deneyimleri, korkuları, beklentileri, öğrendiği kalıplar ve çevresinden aldığı fikirlerle bakıyor.

Yani araziye değil, çoğu zaman zihnindeki haritaya bakıyor.

Sonra da şöyle düşünüyor:

“Ben buyum.”

“Ben bunu yapamam.”

“Ben dil öğrenemem.”

“Ben disiplinli biri değilim.”

“Ben girişimci olamam.”

“Ben bu yaştan sonra değişemem.”

Ama belki de bunlar gerçek arazi değil.

Belki de sadece eski bir harita.

Belki de güncellenmesi gereken bir zihinsel model.

Haritalar işe yarar, ama eksiktir

Burada önemli bir nokta var.

Haritalar kötü değildir.

Tam tersine, haritalara ihtiyacımız var.

Zihinsel modeller, kavramlar, sistemler, yöntemler ve açıklamalar hayatı anlamamızı kolaylaştırır.

Bir öğretmen olarak ben de sürekli haritalar oluşturuyorum.

Dil öğrenme haritası.

Rutin kurma haritası.

Yazmadan konuşmaya geçiş haritası.

Kelime öğrenme haritası.

Not tutma haritası.

Öğrenmeyi öğrenme haritası.

Bunlar insanın yolunu kolaylaştırır.

Ama iyi bir harita bile arazinin tamamı değildir.

Çünkü gerçek hayat her zaman daha karmaşıktır.

İnsanın enerjisi değişir.

Şartları değişir.

Duyguları değişir.

Öncelikleri değişir.

Aile, iş, sağlık, zaman ve motivasyon gibi faktörler devreye girer.

Bu yüzden herhangi bir yöntemi, modeli veya sistemi mutlak gerçek gibi görmek tehlikelidir.

Bir yöntem işe yarayabilir.

Ama herkes için aynı şekilde çalışmayabilir.

Bir kitap çok değerli olabilir.

Ama sizin hayatınıza birebir uygulanması için yeniden yorumlanması gerekebilir.

Bir tavsiye doğru olabilir.

Ama sizin içinde bulunduğunuz araziye uygun olmayabilir.

İşte bu yüzden haritayı sevmek başka bir şeydir.

Haritaya tapmak başka bir şeydir.

Öğrenme de bir harita meselesidir

Bu fikri özellikle dil öğrenme açısından çok önemli buluyorum.

Çünkü birçok insanın dil öğrenmeyle ilgili zihninde eski haritalar var.

“Gramer bilmeden konuşamam.”

“Kelime ezberlemeden ilerleyemem.”

“Native gibi konuşamazsam konuşmam.”

“Yaşım geçti.”

“Benim hafızam zayıf.”

“Ben okulda öğrenemedim, şimdi de öğrenemem.”

Bunların bir kısmı geçmiş deneyimlerden geliyor.

Bir kısmı okul sisteminden geliyor.

Bir kısmı çevreden duyulan cümlelerden geliyor.

Bir kısmı da kişinin kendi başarısızlıklarını yanlış yorumlamasından geliyor.

Ama burada sormamız gereken soru şu:

Bu gerçekten arazi mi?

Yoksa eski bir harita mı?

Belki de insan dil öğrenemediği için değil, yanlış haritayla ilerlediği için takılıyor.

Belki de sorun kapasite değil, yöntem.

Belki de sorun yetenek değil, tekrar sistemi.

Belki de sorun yaş değil, yanlış beklenti.

Belki de sorun motivasyon değil, günlük temas eksikliği.

İşte “harita arazinin kendisi değildir” fikri burada insanı özgürleştiriyor.

Çünkü bize şunu söylüyor:

Zihnindeki açıklama gerçekliğin tamamı olmayabilir.

Bu yayında neden Handegül Sert var?

Handegül Sert’i özellikle davet etmek istedim çünkü bu konuyu daha önce çok güzel bir podcast bölümünde işlemişti.

Ben de bu makaleyi ve bu zihinsel modeli ilk olarak ondan duymuştum.

Açıkçası benim eğitimlerimde sıkça kullandığım “mindset” ve “mental model” bakış açısında Handegül’ün düşünce dünyasının etkisi çok büyük.

Kendisinin fikir akışını, okuma biçimini ve kavramları hayata bağlama şeklini çok değerli buluyorum.

Bu yüzden bu konuyu sadece teorik olarak değil, yaşayan bir örnek üzerinden de konuşmak istedim.

Çünkü Handegül bu tür kavramları sadece anlatan biri değil.

Girişimcilik, ürün geliştirme, karar alma, kişisel gelişim ve hayat tasarımı içinde bu modelleri gerçekten kullanan biri.

Biz de bu yayında şunu konuşmaya çalıştık:

Bu fikir sadece güzel bir cümle olarak kalmasın.

Hayatımızda neye dönüşebilir?

Karar alırken nasıl işimize yarar?

Kendimizi değerlendirirken nasıl işimize yarar?

Öğrenirken nasıl işimize yarar?

Bir problem yaşadığımızda “acaba yanlış araziye mi bakıyorum, yoksa yanlış haritayı mı kullanıyorum?” diye nasıl sorabiliriz?

Bazen sorun gerçeklik değil, yorumdur

Bu makalenin bence en güçlü taraflarından biri şu:

İnsan çoğu zaman gerçeklikle değil, gerçekliğe dair yorumu ile mücadele eder.

Bir olay yaşanır.

Ama biz sadece olayı yaşamayız.

O olaya bir anlam veririz.

Bir yorum ekleriz.

Bir hikâye kurarız.

Sonra o hikâyeyi gerçek sanmaya başlarız.

Bir sunumda hata yaparız.

Harita hemen şunu söyler:

“Ben zaten konuşamıyorum.”

Bir sınavdan düşük puan alırız.

Harita şunu söyler:

“Ben bu dili öğrenemeyeceğim.”

Bir iş girişimi beklediğimiz gibi gitmez.

Harita şunu söyler:

“Demek ki ben bu iş için uygun değilim.”

Ama arazi belki de daha farklıdır.

Belki sadece daha fazla pratik gerekiyordur.

Belki sistem eksiktir.

Belki zamanlama yanlıştır.

Belki geri bildirim alınmamıştır.

Belki beklenti gerçekçi değildir.

Belki yöntem revize edilmelidir.

Yani olay aynı olaydır.

Ama harita değiştiğinde, insanın hareket alanı da değişir.

İyi harita güncellenebilir haritadır

Ben bu makaleden şunu çıkarıyorum:

Mesele haritasız yaşamak değil.

Mesele haritamızı sürekli güncelleyebilmek.

Çünkü insan değişiyor.

Hayat değişiyor.

Şartlar değişiyor.

Bilgi değişiyor.

Deneyimler değişiyor.

O yüzden yıllar önce işimize yarayan bir harita bugün bizi kısıtlıyor olabilir.

Eskiden bizi koruyan bir inanç bugün bizi durduruyor olabilir.

Eskiden doğru olan bir yöntem bugün artık yeterli olmayabilir.

Bu yüzden iyi düşünen insan, kendi zihinsel haritalarına da şüpheyle bakabilen insandır.

“Ben bunu böyle düşünüyorum ama gerçekten böyle mi?”

“Benim gördüğüm şey gerçekliğin tamamı mı?”

“Başka bir açıdan bakınca ne değişir?”

“Bu haritayı kimden aldım?”

“Bu harita hâlâ güncel mi?”

“Bu harita beni araziye yaklaştırıyor mu, yoksa araziden uzaklaştırıyor mu?”

Bu sorular çok kıymetli.

Çünkü insan bazen daha fazla bilgiye değil, daha doğru bir haritaya ihtiyaç duyar.

Sonuç

“Harita arazinin kendisi değildir” fikri bana göre sadece entelektüel bir kavram değil.

Bu, günlük hayat için çok pratik bir düşünme aracıdır.

Kendimizi değerlendirirken.

İnsanları anlamaya çalışırken.

Bir işi planlarken.

Dil öğrenirken.

Girişimcilik yaparken.

Karar alırken.

Hata yaptığımızda.

Başarısızlığı yorumlarken.

Yeni bir yola çıkarken.

Bu fikir bize şunu hatırlatır:

Gördüğün şey, gerçekliğin tamamı olmayabilir.

Kullandığın model, sadece bir model olabilir.

İnandığın hikâye, güncellenmesi gereken eski bir harita olabilir.

Bu yüzden bu makaleyi okuduk.

Çünkü bizim amacımız sadece yeni fikirler öğrenmek değil.

Yeni fikirleri hayatımıza dahil etmek.

Ve bazen hayatımızı değiştiren şey, araziyi değiştirmek değil, önce elimizdeki haritaya yeniden bakmaktır.

Yayın Kaydı

Read more

Yayın Kaydı

Bazı kitaplar sadece okunmak için değildir.

Bazı kitaplar insanın kendi hayatına dönüp bakması için bir ayna görevi görür. Nir Eyal’in Pürdikkat kitabı benim için tam olarak böyle bir kitap.

Çünkü bugün yaşadığımız en büyük problemlerden biri bilgi eksikliği değil. Dikkat eksikliği.

Ne yapmamız gerektiğini çoğu zaman biliyoruz. Daha fazla okumamız gerektiğini biliyoruz. Daha düzenli çalışmamız gerektiğini biliyoruz. Telefonu daha az kontrol etmemiz gerektiğini biliyoruz. Ertelemememiz gerektiğini de biliyoruz.

Ama bilmek yetmiyor.

Asıl mesele şu:

Ben bildiğim şeyi hayatıma neden geçiremiyorum?

İşte Pürdikkat kitabı bu sorunun peşinden gidiyor.

Problem sadece telefon değil

Dikkat dağınıklığı deyince çoğumuzun aklına ilk olarak telefon, sosyal medya, bildirimler, mesajlar ve dış uyaranlar geliyor.

Evet, bunlar önemli.

Ama kitabın bence en güçlü tarafı şu noktada başlıyor:

Dikkatimizi dağıtan şeylerin önemli bir kısmı dışarıdan değil, içeriden geliyor.

Yani bazen bizi bölen şey telefon değil.

İçimizde çözemediğimiz bir huzursuzluk.

Adını koyamadığımız bir sıkıntı.

Ertelediğimiz bir karar.

Sürekli bastırdığımız bir düşünce.

Yarım kalan işler.

İfade edemediğimiz duygular.

Bunlar içeride bir basınç oluşturuyor. Sonra biz o basıncı dışarıdaki seslere, bildirimlere, insanlara veya koşullara bağlıyoruz.

“Ortam çok gürültülü.”

“Telefon dikkatimi dağıtıyor.”

“Evde çalışamıyorum.”

“İnsanlar beni bölüyor.”

Bunlar bazen doğru olabilir. Ama her zaman bütün hikâye bu değildir.

Bazen dışarıdaki bölünme, içerideki dağınıklığın sadece bahanesi olur.

Dikkat, bir irade meselesi değil, tasarım meselesi

Bu kitabı önemli yapan şeylerden biri de dikkati sadece “kendini zorla” meselesi olarak ele almaması.

Çünkü çoğu insan odaklanmayı irade gücüyle çözmeye çalışıyor.

“Daha disiplinli olmalıyım.”

“Kendimi daha çok zorlamalıyım.”

“Telefonu tamamen bırakmalıyım.”

Ama uzun vadede bu yaklaşım çok yıpratıcı.

Pürdikkat bize şunu hatırlatıyor:

Dikkat bir sistem meselesidir.

Yani hayatımızı, rutinlerimizi, zamanımızı, çevremizi ve içsel tetikleyicilerimizi doğru tasarlamazsak, sadece motivasyonla ilerleyemeyiz.

Bir insanın dikkatli olması için önce neye dikkat vermek istediğini bilmesi gerekir.

Çünkü dikkat boşlukta oluşmaz.

Dikkat, yön verilmiş bir enerjidir.

Neye “evet” dediğimizi bilmezsek, neye “hayır” diyeceğimizi de bilemeyiz.

Bu kitap neden kitap kulübümüzde önemli?

Bizim kitap kulübünde amacımız sadece kitap okumak değil.

Sadece özet çıkarmak da değil.

Bizim asıl derdimiz şu:

Okuduğumuz fikirleri hayatımıza nasıl dahil edebiliriz?

Pürdikkat bu anlamda çok güçlü bir kitap. Çünkü doğrudan günlük hayatımıza dokunuyor.

Sabah çalışmasına.

Telefon kullanımına.

Sosyal medya ilişkimize.

İş yapma biçimimize.

Dil öğrenme rutinimize.

Yazma alışkanlığımıza.

Okuma düzenimize.

Aile içindeki dikkat kalitemize.

Kendi zihnimizle kurduğumuz ilişkiye.

Yani bu kitap sadece “daha üretken olalım” kitabı değil.

Bana göre bu kitap, insanın kendi hayatının direksiyonuna tekrar geçmesiyle ilgili.

Dil öğrenenler için de çok önemli

Ben bu kitabı özellikle dil öğrenenler açısından da çok değerli buluyorum.

Çünkü dil öğrenmek uzun vadeli dikkat ister.

Bir gün çalışıp üç gün bırakınca olmuyor.

Sadece video izlemekle olmuyor.

Sadece kelime ezberlemekle olmuyor.

Dil öğrenmek için düzenli temas, tekrar, üretim ve geri bildirim gerekiyor.

Ama modern dünyada birçok öğrenci aynı problemi yaşıyor:

Çalışmaya başlıyor, sonra telefonu kontrol ediyor.

Bir video açıyor, sonra başka videoya geçiyor.

Kelime çalışıyor, sonra sıkılıyor.

Yazı yazacakken zihni dağılıyor.

Konuşma pratiği yapacakken erteliyor.

Burada mesele çoğu zaman yetenek eksikliği değil.

Dikkat yönetimi eksikliği.

Bu yüzden Pürdikkat, sadece üretkenlik için değil, öğrenmeyi öğrenmek için de okunması gereken bir kitap.

Kitaptaki en değerli fikirlerden biri

Benim için kitabın en önemli taraflarından biri içsel tetikleyiciler meselesi.

Bir şeye yönelmeden önce kendimize sormamız gereken soru şu:

Ben şu an neden kaçıyorum?

Telefonu elime aldığımda gerçekten telefona mı ihtiyacım var?

Yoksa bir rahatsızlıktan mı kaçıyorum?

Sosyal medyaya girdiğimde gerçekten bilgi mi arıyorum?

Yoksa sıkıntımı mı bastırıyorum?

Bir işi ertelediğimde gerçekten zamanım mı yok?

Yoksa o işin bende uyandırdığı duygudan mı kaçıyorum?

Bu sorular çok basit görünüyor ama insanın hayatını değiştirebilir.

Çünkü dikkat meselesi aslında sadece odaklanma meselesi değildir.

Dikkat, kendini tanıma meselesidir.

Neden şimdi okumalıyız?

Çünkü artık dikkatimiz bizim adımıza tasarlanıyor.

Uygulamalar, platformlar, bildirimler, algoritmalar sürekli dikkatimizi yakalamaya çalışıyor.

Bu kötü niyet meselesi olmak zorunda değil. Sistem böyle çalışıyor.

Ama biz kendi dikkat sistemimizi kurmazsak, başkalarının sisteminin içinde yaşamaya başlıyoruz.

Gün sonunda şu soru kalıyor:

Ben bugün gerçekten yapmak istediğim şeyleri mi yaptım?

Yoksa bana gösterilen şeylerin peşinden mi gittim?

Pürdikkat bu soruyu ciddiye almamız için okunması gereken bir kitap.

Sonuç

Ben bu kitabı sadece “telefonu azaltalım” diye okumuyorum.

Ben bu kitabı şunun için önemsiyorum:

Kendi zihnimle daha dürüst bir ilişki kurmak için.

Zamanımı daha bilinçli kullanmak için.

Dikkatimi gerçekten değer verdiğim şeylere verebilmek için.

Öğrenmeyi, üretmeyi ve yaşamayı daha bilinçli tasarlamak için.

Çünkü dikkatimiz nereye gidiyorsa, hayatımız da yavaş yavaş oraya doğru şekilleniyor.

Bu yüzden Pürdikkat sadece bir üretkenlik kitabı değil.

Bence modern insan için bir yaşam mimarisi kitabı.

26 Şubat Yayın Kaydı

Read more